Sidá gus viehkedit mijá nehttabielijt buoredit?

Buoris!

Sidá gus viehkedit mijá nehttabielijt buoredit?
Sávvap dån váldá asstov gatjálvisájt vásstedit.

Åtsådibme l julev-, gålldå-, anár-, nuortta- , oarjjelsámegiellaj ja ieŋŋilsgiellaj.

Posted in Uncategorized

Ådå girjje julevsábmáj

“Apmut Ällosujtár” la nuppát girjje Apmuda birra

aabmut_ievaar_iesj

Apmut Ivar la 86 jage vuoras ja sån la iesj girjev tjállám. Bårggemáno 30. b, almoduváj girjje Ájten. Gåvvå: Gun Aira

Jagen 2014 bådij Apmut Jåhttesábme ålgus, jur degu dát girjje de li goappátja julevsábmáj tjáleduvvam. Apmut la dal ållessjattuk ja gievrra älov sujttit. Tjaktjadálven lárkki ja Apmut fuolkijnis dálvvesijdan jåhti luksa. Apmut bivddá aj ja ietjá bargojt dahká ma gulluji ällosujtár viessomij. Guoljoga Apmut Ijvvár la ålles viessomájge ällosujttárin årrum Sirggá tjielden Jåhkåmåhken.

Enep diedo ådå girje birra dánna.

aabmut_ievaar-girjje

Girjjealmodiddje: Ord&Visor förlag

Posted in Uncategorized

Åhpa julevsámegielav nehta baktu. Kurssa dættot hållam- ja tjállemgielav

Dal besa oahppat julevsámegielav internehta baktu – oahppogirjje, Giellaj hilá, vuodon la tjáledum Tuoljá Gádis ja Kuoljoga Susanna Angéusis. Koraga Anneli la tjuorggam gåvåjt.

kap01-illustrationNähttaåhpadus dättot hållam- ja tjállemgielav. Giellaoahppa/grammatijkka ij la oasse dánna.

Sámij Åhpadusguovdásj la dáv oahppamgirjev, Giellaj hilá álgadahttám oassen oahppamnävojda julevsámegiellaj skåvlå oahppijda. Girjje l tjáleduvvam sidjij gejn sámegiella ij la iednegiellan, valla hiehpá aj ietjá ållessjattugij åhpadussaj. Alep åhpadussaj la aj buorre álggo. Girjen li låhkåmbiehke aktan bágoj majda li tjielggidusá sierra giellaoahppaoasen.

Guovdátja åhpadussuorge li låhkåmbiehkij sisanov bájnatjam. Girje maŋŋegietjen li bágoj såjådimvuoge ja ietjá oase buore máhttet juo oahppama álgon. Bágo li aj tjoahkkiduvvam lisstaj maŋŋegähtjáj. Åhpadiddje viertti dättov hållamgiellaj biedjat dajna gå girjje binnát dakkir gatjálvisájt tjielggi. Girjje aj buorre vuodov åhpadiddjáj vaddá ietjas hárjjidusájt dahkat.

Doajvvo l girjje miellot låhkåmij vuodoåhpan, valla aj alep åhpan dåjvujn dán girje sisadno duoddiduvvá. Ájádussa l aj åhpadiddje máhtti girjev ietjasa giellaábnnasij dagádijn ávkkit. Giellabarggijda hähpá referänssagirjjen. Ja gájkajda gudi jur låhkågåhti, ávkkijihtit girjev tjåvdan giellaj!

Åvddåtjála
Álggo (1. Vuostasj lågos)

 

Posted in Uncategorized

Sága julevsáme giellajuogos- tjåhkanimes ævtátjis

Julevsáme giellajuogos mierredij tjåhkanimen (moarm. 25. b) vuogev gåktu tjállet álggobokstávaj oanádusájt ja kasusgietjijt akronijmajda.

Duodden dåhkkidij tjåhkanibme 14 ådå bágo. Bievddegirjje almoduvvá dán bælláj gå vuollájtjáleduvvá.

Álggobokstávaj oanádus = initial-báhko jali akronijmma. Dárogiellaj akronym.

Álggobokstáva ja akronijma
(ássje 13/16 §)

Álggobokstávaj oanádusá (“Initial-oanádusá”) li bágoj jali báhkooase álggobokstáva. Álggobokstávaj oanádusán ij la guoros gasska. Álggobokstávaj oanádusájda ij biejaduvá tjuogga.

Buojkulvisá:

AN (Aktidum Nasjåvnå)
SPR (Sáme Parlamentáralasj Ráde)
SED (Stáhta ednambarggodåjmadahka
RSÄ (Rijkasiebrre Sáme Ädnam)
VSR/ NSR (Vuona Sámij Rijkasiebrre/Norgga Sámiid Riikasearvi)

Muhtem álggobokstáva aneduvvi dåssju tjállemhámen, valla lågådahttijn de aneduvvá ålles hábme.

Buojkulvisá:

SA (Sáme allaskåvllå)
SD (Sámedigge)

Muhtem álggobokstávajt máhttá tjállet unnabokstávaj jali stuorbokstávaj. Dáhkkár oanádusájn ælla dábálasj namá.

Buojkulvisá:

PC jali pc, EKG jali ekg, TV jali tv, CD jali cd

Gå dákkár oanádusájt såjåda, de la vuohkasabbo tjállet stuorbokstávaj.

Buojkulvisá:

PC:ajn, EKG:aj, TV:as, CD:a,

Oanádusá ma javladuvvi báhkon, ja ma e stáviduvvá bokstávas bokstávas, gåhtjoduvvi akronijman jali oanádusbáhkon. Dajt máhttá tjállet stuorra- jali unnabokstávaj. Jus tjáleduvvá unnabokstávaj de galggá vuostasj bokstávva liehket stuorbokstávva.

Buojkulvisá:

Unesco/UNESCO, Nato/NATO

Muhtem rijkajgasskasasj oanádusájn tjáleduvvi stuorbokstáva ja unnabokstáva sæhkálakkoj. Dá oanádusá e tjáleduvá tjuokkajn.

Buojkulvisá:

dB, pH, MHz, kHz

Álggobokstávaj oanádusá ja akronijmaj kásussåjådibme

Álggobokstávajda laseduvvi gærddotjuogga ja kásusgætjos.

1)  Jus álggobokstáva jali akronijmma jiednaduvvá bokstávas bokstávvaj jali báhkon mij hæjttá konsonántajn, de såjåduvvi dá a-máddigij milta.

Kásusa mierkkiduvvi návti:

Kásus           avtalåhko    ieneplåhko
Nom.              AN                  AN:a
Gen.                AN:a              AN:aj
Akk.                AN:av             AN:ajt
Ill.                   AN:aj             AN:ajda
Ine.                 AN:an            AN:ajn
Ela.                 AN:as             AN:ajs
Kom.              AN:ajn            AN:aj
Ess.                 AN:an

Dát gullu buojkulvissan dájda:

SAAB, FBI, LO, PC, TV, NRK, EKG, SVT, CV, UR, CD, DVD, USB, PPT, SÅG, SUC, SANKS, SÁNAG, SAMS, SGG, ja ietjá.

2)  Jus álggobokstávaj oanádus jali akronijmma jiednaduvvá báhkon mij hæjttá vokálajn, de mierkkiduvvi kásusa návti.

kásus            avtalåhko   ieneplåhko
Nom.              NATO             NATO
Gen.                NATO             NATO:j
Akk.                NATO:v         NATO:jt
Ill.                   NATO:j          NATO:jda
Ine.                 NATO:n         NATO:jn
Ela.                 NATO:s          NATO:js
Kom.              NATO:jn        NATO:j
Ess.                 NATO:n

Dát gullu buojkulvissan dájda:

NATO, IKEA, UNESCO, SAMAGI, ja ietjá.


Muhtem ådå bágo

(ássje 12/16 §)

sv: orgel (o`rgel – g som j)
no: orgel
 
oarjjal,
årgal
(mij lip loaddnum guobbák láhkáj, Svieriga – ja Vuona dáros)

oarjjal-
rg rgg

s

 

premiär/ premiere

 

rahpam,
almodibme,
vuostasj vuosádallam

rahpam-
bm m
-dallam-

s
kampanj/ kampanje

 

kampánnja,
ratjástibme

nnj nj
bm m

s
marknadskampanj/
markedskampanje
márnánahttemratjástibme

bm m

s
slig
(finkornigt koncentrat av malm) / (finmalt konsentrat av malm)
málmmapulvar

 

lv lvv

 

s

 

tidrapport ájggediedádus

ss s

s
summa totalt/ sum totalt tjoahkkáj

adv
totalt ålles

ållås- (l’l)

adj
utlägg/ utlegg
(egna utlägg – förrättningstillägg)
(egne utlegg – forretningsutlegg)
gållo
(gå la mannamin virge sinna ja mávsá ietjat “biednikbursas”)

 

ll l

s
tjänsteställe/ tjenestested
(din ordinarie arbetsplats)
(din ordinære arbeidsplass)
virggesadje
(gånnå bæjválattjat barga)

 

dj j

s

tjänsteresa/ tjenestereise
(vid tillfällig “tjänst”)
(ved f.eks utvalgssarbeid el. annet)
viddnomanno
(manno virge ålggolin)

jkk jk

s

tjänsteresa/ tjenestereise
(vid tillfällig “tjänst”)
(ved f.utvalgssarbeid el. annet)
virggemanno
(manno virge sinna – tjanáduvvam ietjat virggáj)

nn n

s

verksamhetsort/ virksomhetssted

 

viddnosadje
(danna gånnå kurssa, prosjäkta jali doajmma tjadáduvvá – ietjá sajen gå ietjat barggosadje)

dj j

s

visitkort/ visittkort

 

viddnodiehto(kårttå)
(unna kårtåsj ietjat dåjma jali vidnudagá birra aktan guládallamdiedoj (duodden elektråvnålasj kårttå mij tjuovvu e-mejlav

rtt rt

s

Posted in Uncategorized

Sáme giellakafea Bådådjon

Juohkka lávvodagá besa sámástit, gullat ja oahppat julevsámegielav Jentoftsmarka mánájgárden, kl 11-14. Dát la Bådådjo vuostasj julevsáme giellakafea mij rabáduvvá boahtte lávvodagá. Ulmme l nannit aktisasjvuodav ja identitehtav sámij gaskan stádan, javllá æjgátværmádagá álgadiddje, Kristin Green Johnsen.språkafe-Bodø
Lågå ienebuv dánna

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Uncategorized